الشيخ محمد علي الگرامي القمي
90
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)
دربارهء ولايت ولايت درجاتى دارد ؛ ولايت مطلقهء حضرت حق كه زير بناست ، و ولايت كليه الهيه ناميده مىشود ، ولايت معصومين يعنى همان ولايت باطنى كه ولايت كليه ظلّيه ناميده مىشود و ريشهء ولايت ظاهرى است سپس ولايت اولياى خدا ، غير معصومين . اينها همه ولايت باطنى است . مسأله ديگر ولايت ظاهرى آنهاست كه مسأله حكومت است . ولايت به معناى نگهبانى و سرپرستى است ، بر حسب موارد استعمال اين طور آمده مثلا ، در لغت وقتى مىگوييم : پدر ولى طفل است ؛ يعنى سرپرست او است . كسانى كه مىگويند : نكاح بالغهء رشيده اذن ولى مىخواهد ، يعنى اذن سرپرست او كه پدر و جد مىباشند . اما در لغت به معناى در پى ديگرى در آمدن يا پياپى بودناست ؛ وليه يعنى به دنبال او آمد ، و چون سرپرست مراقب و دنبال شخص است ، لذا او را ولى گفتهاند . البته احياناً به دوستى هم مىشود ولايت گفت ، براى اينكه دو نفر كه با هم دوست هستند دنباله هم و با همديگر هستند . اما هرگاه كلمه ولايت مطلق و بدون قرينهء خاص باشد به معناى سرپرستى خواهد بود ، به جهت اين كه ، اطلاق كلمه اين را اقتضاء مىكند . در ولايت به معنايى